هیچ انسان بی استعدادی در دنیا وجود ندارد، زیرا خداوند در وجود همه انسانها استعدادهایی را نهفته است. اما این استعدادها باید کشف و شکوفا شوند تا بتوان به واسطه آنها به پیشرفت و جایگاه معقولی رسید. استعدادیابی در دوران نوجوانی نیز اهمیت زیادی دارد و اگر در این دوره حساس، استعدادهای نوجوانان کشف و شکوفا شود، تأثیر مثبت و بسزایی بر روحیه آنها خواهد داشت.
استعدادیابی نوجوانان به معنی کشف توانمندی های آنها بوده و نشان دهنده این مسئله است که می توان یک کار را به بهترین شیوه ممکن انجام داد. بنابراین با استعدادیابی اعتماد به نفس نوجوان افزایش یافته و در نتیجه راه موفقیت و بهبود شخصیت خود را پیدا خواهد کرد.
اما همواره این سؤال اساسی وجود دارد که استعدادیابی نوجوانان چگونه انجام می شود و چه اقداماتی باید در این زمینه صورت گیرد؟ برای دریافت پاسخ این سؤال و اطلاعات لازم درمورد استعدادیابی نوجوانان، تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.
استعدادیابی نوجوانان چگونه صورت می گیرد؟
استعدادیابی نوجوانان، امری حیاتی برای آینده آنها محسوب می شود و بسیار اهمیت دارد که به صورت اصولی و دقیق انجام شود. هنگامی می توان استعدادهای یک نوجوان را به درستی کشف کرد که فرایند استعدادیابی، قاعده مند و مطابق با استانداردهای لازم باشد. استعدادیابی به نوجوان کمک می کند که بتواند خود را بشناسد و در زمینه ای که استعداد دارد، مهارتش را تقویت و بهبود بخشد. نوجوانی که استعداد خود را کشف کند، از نظر روحی و روانی وضعیت بهتری پیدا کرده و امیدوارتر خواهد شد.
در ادامه نحوه و چگونگی کشف استعداد نوجوانان بیان شده است.
- مراجعه به مراکز روانشناسی معتبر
روانشناسان معتبر و شناخته شده، دانش و تخصص لازم برای استعدادیابی نوجوانان را دارند و می توانند در این زمینه کمک زیادی به آنها کنند. روانشناسان با انجام تست های شخصیت شناسی و مصاحبه بالینی، توانمندی های نوجوانان را تشخیص می دهند و مسیری که نوجوان باید ادامه دهد را به وی نشان خواهند داد.
- گوش دادن به ندای درونی و انجام کارهای مورد رضایت خود
ممکن است که یک نوجوان ایده های خلاقانه ای در ذهن خود داشته باشد و به انجام کارهای زیادی علاقه داشته باشد، اما به هر دلیلی آنها را عملی نکند. در این شرایط بهترین اقدامی که به کشف استعداد نوجوانان کمک می کند، هدایت توسط نیروهای درونی است. نوجوان باید به ندای درونی خود گوش دهد و کارهایی را انجام دهد که از آنها رضایت دارد. بنابراین اهمیت و تایید دیگران را نباید ملاک انجام یا عدم انجام یک کار و کشف استعداد قرار داد.
- افزایش مهارت خودآگاهی
خودآگاهی تأثیر بسزایی در تشخیص صحیح استعدادها دارد. نوجوان باید این مهارت را در خود تقویت کند تا تشخیص دهد که در چه زمینه ای استعداد دارد. از دیگر مزایای خودآگاهی در استعدادیابی نوجوانان می توان به کسب بینش بالا در مورد خود و مشخص شدن اهداف با توجه به علاقه و سلیقه اشاره کرد.
- بررسی علایق دوران کودکی
یکی از اقدامات مهمی که باید برای کشف استعداد نوجوانان صورت گیرد، بررسی علایق دوران کودکی است. در واقع بررسی علایق دوران کودکی در زمان نوجوانی سبب هدایت به سمت استعدادها خواهد شد. بنابراین بهتر است که به علایق و بازی هایی که نوجوانان در کودکی انجام می دادند، توجه شود و از آنها به عنوان سرنخی برای کشف استعدادها استفاده گردد.
- مدیریت معاشرت با دوستان و اطرافیان
اقدام دیگری که باید برای تعیین استعدادها انجام شود، مدیریت روابط با اطرافیان و دوستان است. افرادی که با نوجوان در ارتباط هستند، شناخت کافی از وی دارند و با تشویق و گوشزد کردن توانمندی ها می توانند به کشف استعداد نوجوانان کمک کنند. همچنین عدم ارتباط نوجوان با افرادی که استعداد و علایق دیگران را مسخره می کنند نیز، ضرورت دارد، زیرا ارتباط با این افراد باعث کاهش انگیزه و اعتماد به نفس وی خواهد شد.
تست های استعدادیابی نوجوانان
تستهای مختلفی برای استعدادیابی نوجوانان وجود دارد که طبق اصول و دستورالعمل های موجود می توان این تست ها را انجام داد. با استفاده از این تست ها، جنبه های مختلف رفتاری نوجوان بررسی می شود و هر زمینه ای که توانایی وی در آن بیشتر باشد، مشخص می گردد و به عنوان استعداد وی تعیین خواهد شد. البته باید این تست ها در مراکز معتبر انجام شوند. در ادامه تست های مختلفی که برای استعدادیابی نوجوانان وجود دارد، معرفی خواهیم کرد.
- تست استعدادیابی هالند
تست استعدادیابی هالند به نوجوانان کمک می کند تا با کشف استعدادهایشان بتوانند شغلی مناسب را برای خود بیابند. در این آزمون، عملکرد نوجوان با 48 کار عملی سنجیده می شود و با بررسی نتیجه هر کدام، کاری که به بهترین نحو انجام شده، به عنوان استعداد وی شناخته می گردد. همچنین در این آزمون، با 6 مؤلفه شغلی، استعدادها بررسی و ارزیابی خواهند شد.
- تست استعدادیابی جانسون اوکانر
در این تست استعدادیابی، 12 استعداد مورد بررسی قرار می گیرد. با انجام این تست و بررسی نحوه عملکرد نوجوان، مشخص می شود که در کدام یک مهارت و استعداد بیشتری از خود نشان می دهد. استعدادهایی که در این تست بررسی می شوند عبارتند از: استعداد تشخیص صدا و موسیقی، استعداد کار با انگشتان، استعداد ایده پردازی، استعداد تجسم فضایی و درک ساختارها، استعداد تشخیص رنگ ها و تفکیک آنها، استعداد کار کردن با اعداد، استعداد تحلیل و استدلال، استعداد خواندن سریع، استعداد استقرایی، استعداد سیلوگرام، استعداد حافظه طراحی و استعداد آینده نگری.
- تست استعدادیابی به شیوه هوارد گاردنر
تست دیگری که برای استعدادیابی نوجوانان وجود دارد، به شیوه هاورد گاردنر است. از نظر سازنده این تست، 8 نوع هوش مختلف وجود دارد که عبارتند از، هوش بدنی، هوش زبانی، هوش موسیقیایی، هوش ریاضی، هوش بین فردی، هوش درون فردی و هوش طبیعی. با این تست، توانایی های نوجوانان از جنبه های مختلف مورد بررسی قرار می گیرد و در نهایت بهترین آن به عنوان استعداد نوجوان شناخته می شود.
- تست شخصیت شناسی mbti
تست شخصیت شناسیmbti توسط کاترین بریگز و ایزابل مایرز طراحی شده است و شناخته شده ترین تست برای کشف استعداد نوجوانان محسوب می گردد. با کمک این تست مشخص می شود که شخصیت نوجوان برای چه شغل و حرفه ای مناسب تر است. در این آزمون، ۴ صفت کلیدی بررسی می شود و وضعیت و عملکرد فرد در هر موضوع مورد سنجش قرار می گیرد. در نهایت یک کد 4 حرفی به عنوان جواب آزمون به دست می آید. با کمک این تست جوانب مختلف شخصیت نوجوان مورد ارزیابی قرار گرفته و مشاغل و حرفه هایی که وی در آنها بهترین عملکرد را ارائه می دهد، مشخص خواهد شد.
فعالیت هایی که به کشف استعداد نوجوانان کمک می کند
با بررسی برخی از فعالیت ها و رفتارهای نوجوان می توان استعدادهای وی را کشف کرد که در ادامه مهمترین و موثرترین این فعالیت ها معرفی می شوند.
- فرصت دادن به نوجوان برای پیدا کردن کار و امور مورد علاقه خود، با انجام اقداماتی مانند مشارکت در دوره ها و کلاس های آموزشی مختلف.
- انجام کارهای پاره وقت توسط نوجوان به منظور پیدا کردن فعالیت و شغل مورد علاقه اش.
- کمک به نوجوان برای شناخت جهان و محیط اطراف خود، به منظور کسب دانش و تجربه بیشتر و بینشی عمیق تر، نسبت به محیط پیرامون و اهمیت استعدادیابی.
- پیدا کردن یک مربی حرفه ای برای نوجوان با هدف کمک به وی برای یافتن استعدادهایش و تشخیص صحیح آنها.
- ترسیم چشم اندازی دقیق و لذت بخش از آینده برای نوجوان، به منظور ایجاد انگیزه در وی جهت کشف استعدادها و تلاش برای پیدا کردن استعدادهای وجودی.
- اجازه دادن به نوجوان برای تصمیم گیری و انجام کارهای مورد علاقه و اجبار نکردن وی به انجام اموری که علاقه ندارد.
بهترین و سریع ترین روش استعدادیابی نوجوانان چیست؟
قطعاً هر چه یک استعداد سریع تر و در سنین پایین تر کشف شود، می توان آن را در زمان کمتری نیز رشد و توسعه داد و به نتیجه رساند. بنابراین اینجاست که پیدا کردن بهترین و سریع ترین روش استعدادیابی اهمیت پیدا خواهد کرد. همانطور که گفته شد با روش هایی مانند مراجعه به روانشناس و انجام تست ها و آزمون های استعدادیابی و شخصیت شناسی، استعدادیابی نوجوانان انجام می شود. آزمون های استعدادیابی به دلیل این که به صورت دسته جمعی برگزار می شوند و جنبه های رفتاری مختلف را مورد بررسی قرار می دهند، روشی مناسب برای کشف استعداد نوجوانان به شمار می روند که مشخص شدن نتیجه آنها سریع تر خواهد بود.
اما به دلیل این که استعدادیابی با کمک آزمون، تنها یکی از جنبه های توانمندی نوجوانان را نشان می دهد، از این رو، نباید تنها به آن اکتفا کرد. برای دریافت نتایج بهتر جهت استعدادیابی نوجوانان، باید ترکیبی از روش های مختلف را به کار گرفت.
جمع بندی
در وجود همه نوجوانان استعدادهایی نهفته است که کشف و شکوفایی آنها اهمیت زیادی دارد و می تواند تاثیر بسزایی در رسیدن نوجوان به آینده ای درخشان و مطلوب داشته باشد. استعدادیابی نوجوانان با انجام اقداماتی مانند مراجعه به روانشناس معتبر، گوش دادن به ندای درونی، مدیریت معاشرت با دوستان و اطرافیان، افزایش مهارت خودآگاهی و همچنین بررسی علایق دوران کودکی صورت می گیرد. ما در این مقاله به بررسی نحوه کشف استعدادهای نوجوانان و بهترین روش انجام آن پرداختیم.
