کودکان سرشار از خلاقیت و استعداد هستند که با دادن فرصت به آنها، مهارت های شگفت انگیزی را از خود نشان می دهند که همه را متعجب می کنند. استعدادیابی کودکان به روش های مختلفی انجام می شود. اگر چیزی توجه کودک شما را به خود جلب می کند، نشان دهنده آن است که کودک تان به آن موضوع علاقه مند بوده و در آن زمینه استعداد دارد. در این مقاله سعی داریم به بررسی چگونگی استعدادیابی کودکان با هدف شکوفا شدن آنها و در نتیجه دستیابی به موفقیت بپردازیم.
معرفی راهکارهایی جهت استعدادیابی کودکان
در ادامه می خواهیم راهکارهایی را برای کشف استعداد کودکان معرفی کنیم.
کشف استعداد کودک در سنین پایین
تجربه نشان داده است که افراد معروف و موفق در زمینه های مختلف، در سنین پایین توسط والدین خود استعدادیابی شده اند. کودکان استعدادهای متفاوتی در زمینه های مختلف دارند، بهتر است والدین برای کشف استعدادهای کودک خود در سن ۳ تا ۵ سالگی اقدام کنند. زیر نظر گرفتن رفتارهای کودک، شما را متوجه علایق و مهارت های مهمی در وی می کند که بعداً شاهد شکوفا شدن آنها خواهید بود.
برای استعدادیابی کودکان به آنها فرصت دهید
یکی از نکات مهم و اصلی در شناسایی و کشف استعداد کودک این است که او را آزاد بگذارید تا به سلیقه خود سرگرم فعالیت در منزل شود. قرار دادن کودک تحت فشار بیش اندازه در این زمینه، نه تنها ممکن است باعث پیشرفت او نشود، بلکه می تواند نتیجه عکس داشته باشد. استعدادیابی کودکان در منزل نیاز به زمان و فرصت مناسب دارد تا کودک علایق خود را نشان دهد.
مشخص کنید که آیا کودک شما تفکر منطقی دارد یا خیر؟
افرادی که در مورد همه چیز استدلال می کنند و به دنبال جواب های قانع کننده هستند، از هوش برتر و استعداد درخشان برخوردارند که باید مراقب آنها بود. چنین کودکانی دوست دارند رابطه بین افراد و اشیا را بدانند و به دنبال جواب سوالات خود بروند.
استعدادیابی کودکان با توجه کردن به فعالیت های آنها
با اینکه کودکان به طور طبیعی استعدادهای خود را دنبال می کنند، اما قدرت تشخیص آنها را ندارند. در روش کشف استعدادیابی کودکان باید فعالیت های ریز و درشت کودک را زیر نظر داشته باشید. مثلا اگر گاهی کودک شما در بین لوازم تحریر و اسباب بازی های خود به جعبه مداد رنگی علاقه نشان می دهد، ممکن است در کشیدن نقاشی مهارت داشته باشد. همچنین نشان دادن مهارت های حرکتی قوی می تواند نشان دهنده علاقه و مهارت وی به فعالیت های ورزشی باشد که تمرکز روی آنها در استعدادیابی کودک شما موثر خواهد بود.
مشخص کردن نوع هوش کودک
در کتاب هوش های چندگانه اثر گاردنر، افراد زیادی برای تشخیص نوع هوش خود اقدام کردند. در این کتاب نظریه ای مبنی بر هوش های چندگانه نشان داده که هر شخصی از هوش متفاوتی برخوردار است که می تواند در کشف استعداد و توانایی های وی تأثیر گذار باشد. وظیفه والدین این است که در استعدادیابی کودکان در مراکز معتبر تست هوش، نوع هوش کودک خود را شناسایی کنند و با توجه به آن، کودک را در جهت توانمندی هایش رشد و پرورش دهند.
آشنا کردن کودک با فعالیت های مختلف
برای استعدادیابی کودکان به آنها اجازه بدهید که با چند نوع فعالیت آشنا شوند. ثبت نام کودکان در سنین پایین در کلاس های آموزشی زبان، نقاشی، موسیقی، ورزش و … سبب می شود که علاقه و مهارت خود را بهتر نشان دهند. مثلا اگر متوجه شده اید که کودک تان به نقاشی علاقه دارد، او را با زمینه های مختلف آن آشنا کنید تا به رشد استعداد وی کمک کرده باشید.
عامل بصری فضایی
این روش سنجش که در مراکز معتبر تست هوش انجام می شود، با هدف اندازه گیری مفهوم غیر کلامی، هماهنگی بینایی، حرکتی، یادگیری، توانایی جداسازی اجسام و تشخیص درست رنگ ها و … صورت می گیرد.
تست استدلال سیال
این تست استعدادیابی کودکان، مبنی بر توانایی تشخیص روابط مفهومی بین اشیای قابل مشاهده و همچنین استدلال بین روابط و قوانین انجام می شود.
تست دانش کلامی کودکان
برای استعدادیابی کودکان در مراکز معتبر تست هوش، این عامل را در جهت سنجش مهارت های کلامی کودکان به کار می گیرند تا توانایی های آنها را در موقعیت های جدید اندازه گیری کنند. نمرات به دست آمده از این تست، بازتابی از محیط آموزشی و خانه است. در صورتی که کودک در محیطی بزرگ شود که از مهارت کلامی غنی باشد، در این تست هوش، موفق عمل خواهد کرد.
کودک را تنها به محل خانه محدود نکنید
برای استعدادیابی کودکان لازم است که کودک را به محیط بیرون از منزل برد تا با فضای بیرون آشنا شود و به آزمون و خطا بپردازد. محدود کردن ذهن و جسم کودک به محیط منزل باعث منزوی شدن وی می گردد. در واقع کودک با بازی کردن در فضای پارک، بازدید از باغ وحش، موزه ها و مراکز خرید حرکاتی از خود نشان می دهد که شما را تحت تاثیر قرار خواهد داد.
از کودک خود نظر بخواهید
یکی از بهترین رفتارهایی که والدین می توانند با کودک خود داشته باشند، نظر خواستن از وی و توجه به خواسته هایش است. در انجام کارهای روزمره با کودک تان مشورت کنید و هنگام خرید از او نظر بخواهید. گوش دادن به خواسته های کودک این حس را به او می دهد که برای خواسته هایش ارزش قائل هستید و از این طریق می تواند در مورد خواسته خود به راحتی با شما مشورت کند و علایق خود را نشان دهد.
آشنایی با سایر روش های استعدادیابی کودکان
- موسیقی: کودکی که با ریتم موسیقی حرکت می کند و با شنیدن اولین نت از موسیقی ریتم آهنگ را تشخیص می دهد و به آن واکنش نشان می دهد، یعنی در این زمینه استعداد دارد. معمولا کشف استعداد کودک در موسیقی توسط مربی موسیقی تشخیص داده می شود. با مشخص شدن علاقه کودک به موسیقی باید او را با کنسرت های باله کودکان و ابزارهای موسیقی آشنا کرد.
- گرایش به ورزش: میزان استعدادیابی کودکان در زمینه ورزش از دیگر رشته ها بیشتر است. با دیدن حرکات تند و تیز کاراته، ژیمناستیک، اسکیت و … از کودک خود، احتمالا وی در زمینه رشته های ورزشی استعداد زیادی دارد که باید کشف و سپس شکوفا شود.
- اجرای حرکات نمایشی: کودکی که از شخصیت های مورد علاقه خود تقلید می کند و دوست دارد در مقابل تماشاگران مانند آن را اجرا کند، دارای استعداد در این زمینه خواهد بود.
مهارت های ریاضی:
سنجش توانایی های کودکان در ریاضیات، معمولا در دوره های راهنمایی صورت می گیرد، اما کودکان زیادی هستند که از سن پایین علاقه خود را به ریاضیات نشان می دهند و نسبت به اندازه گیری ها و محاسبات واکنش نشان می دهند و قبل از شروع دوران مدرسه خواندن تقویم و ساعت را به خوبی یاد می گیرند. بنابراین، بازی هایی که مربوط به طبقه بندی و معرفی اعداد و اشکال هندسی است، در رشد و پرورش کودک در این زمینه کمک کننده خواهد بود.
استعداد ادبی: اگرچه استعداد ادبی خیلی دیر خود را نشان می دهد، اما کودکان زیادی هستند که در مقطع ابتدایی علاقه خود را به شعر و کتاب نشان داده و به نوشتن داستان و قصه علاقه دارند. به محض دیدن اینگونه علایق از کودکان، والدین باید برای استعدادیابی آنها در منزل، کتاب شعر و داستان تهیه کنند و به همراه کودک به خواندن شعر و قصه بپردازند.
استعدادیابی غیر رسمی:
کشف استعدادهای نهفته در کودکان و رشد و پرورش آنها، نقش مهمی در شکل گیری شخصیت کودکان در آینده خواهد داشت. با اینکه روش های رسمی و تخصصی برای استعدادیابی کودکان وجود دارد، اما والدین می توانند از راهکارهای ساده و غیر رسمی نیز بهره گیرند تا بتوانند استعداد کودک خود را کشف کنند. استعدادیابی غیر رسمی عبارتند از: تشویق کردن، بازی و سرگرمی، گفتگو و پرسش، توجه و حمایت و… که در ابتدای مقاله به بررسی این موارد پرداختیم.
تست های معتبر جهانی برای استعدادیابی: تست هوش گاردنر، تست خلاقیت کتل، تست مهارت های حل مسئله، تست استعدادیابی تحصیلی، تست علایق و… در این دسته بندی قرار می گیرند.
استعدادیابی کودکان در مراکز معتبر: مرکزی که می خواهید در آن تست هوش از کودک شما گرفته شود، بسیار اهمیت دارد، چرا که نمره به دست آمده از این آزمون در استعدادیابی کودک تان موثر خواهد بود.
ماتریس های پیش رونده رنگی: ماتریس های پیش رونده رنگی مناسب کودکان پنج تا یازده ساله ای است که مشکلات یادگیری دارند. این نوع تست با پس زمینه رنگی ارائه می شود تا شخص را از نظر بصری تحریک کند.
سخن پایانی
در این مقاله در رابطه با نحوه استعدادیابی کودکان صحبت کردیم. باید بگوییم که استعدادیابی کودکان یکی از مهمترین دغدغه های والدین در دوره اول زندگی کودک محسوب می شود. از آنجا که همه کودکان دارای توانایی ها و استعدادهای قابل توجهی هستند، بنابراین، والدین باید برای تشخیص نوع استعداد کودک، به سراغ روش های درست و اصولی در منزل و یا روش های استاندارد تست هوش در مراکز معتبر درمانی و آموزشی بروند. شکوفا شدن استعدادهای فردی کودک، نقش مهمی در موفقیت و آینده وی دارد.
